100 Dairelik Bir Site İçin Kaç Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Gerekir?

100 dairelik bir siteye kaç elektrikli araç şarj istasyonu kurulmalı?

Elektrikli araç sayısı arttıkça site yönetimlerinin karşılaştığı en önemli planlama sorularından biri budur.

İlk akla gelen yaklaşım, her elektrikli araç için ayrı bir şarj cihazı kurulması olabilir. Ancak özellikle konut sitelerinde araçların geceleri uzun süre park halinde bulunması, aynı şarj noktasının farklı kullanıcılar tarafından paylaşılabilmesini mümkün kılar.

Bu nedenle 20 elektrikli aracın bulunduğu bir sitede mutlaka 20 ayrı şarj istasyonu bulunması gerekmez.

Doğru sayı belirlenirken:

• toplam daire sayısı,
• mevcut elektrikli araç sayısı,
• önümüzdeki yıllarda beklenen araç sayısı,
• araçların günlük enerji ihtiyacı,
• otoparkta kalma süreleri,
• şarj istasyonlarının gücü,
• ortak kullanım imkânı,
• binanın elektrik kapasitesi

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu rehberde 50, 100, 250 ve 500 dairelik örnek siteler üzerinden şarj istasyonu ihtiyacının nasıl planlanabileceğini inceleyeceğiz.

Daire Sayısı ile Şarj İstasyonu Sayısı Aynı Şey Değildir

En önemli noktadan başlayalım:

100 dairelik bir siteye 100 şarj istasyonu kurulması gerekmez.

Aynı şekilde 100 dairelik her site için 4 veya 6 istasyon yeterlidir şeklinde sabit bir kural da bulunmamaktadır.

Çünkü aynı büyüklükteki iki sitenin elektrikli araç profili tamamen farklı olabilir.

Örneğin:

• 100 daireli Site A'da 5 elektrikli araç,
• 100 daireli Site B'de 25 elektrikli araç

bulunabilir.

Dolayısıyla planlamanın başlangıç noktası daire sayısı değil, mevcut ve beklenen elektrikli araç sayısıdır.

Kaç Şarj İstasyonu Gerektiğini Belirleyen 6 Temel Faktör

1. Sitedeki elektrikli araç sayısı

İlk veri mevcut elektrikli araç sayısıdır.

Ancak yalnızca bugünkü araç sayısına göre sistem kurmak doğru değildir.

Bugün 100 dairelik bir sitede yalnızca 6 elektrikli araç olabilir. Üç yıl sonra bu sayı 20 veya 30'a ulaşabilir.

Bu nedenle fiziksel cihaz sayısı bugünkü ihtiyaca göre belirlenirken elektrik ve haberleşme altyapısı daha yüksek kapasiteye hazırlanabilir.

2. Araçların günlük kullanım miktarı

Her elektrikli araç her gün tamamen boş batarya ile otoparka dönmez.

Örneğin günlük 30-40 kilometre kullanılan bir araç, bataryasının yalnızca küçük bir bölümünü tüketmiş olabilir.

Bu nedenle kullanıcıların günlük enerji ihtiyacı, bataryanın toplam kapasitesinden daha önemli bir planlama verisidir.

3. Araçların otoparkta ne kadar kaldığı

Konut sitelerinin şarj altyapısı açısından önemli bir avantajı vardır:

Araçlar genellikle uzun süre park halindedir.

Bir araç akşam 19.00'da park edilip sabah 07.00'de alınacaksa yaklaşık 12 saatlik bir zaman aralığı vardır.

Bu durum, çok yüksek şarj güçleri yerine daha kontrollü ve paylaşılabilir bir altyapının kullanılmasını mümkün kılabilir.

4. Şarj istasyonunun gücü

7,4 kW, 11 kW ve 22 kW AC istasyonların sağlayabileceği enerji miktarı farklıdır.

Ancak 22 kW cihaz satın almak her aracın 22 kW ile şarj olacağı anlamına gelmez.

Gerçek güç aracın dahili AC şarj kapasitesine ve elektrik altyapısına göre belirlenir.

Dolayısıyla yalnızca cihazın maksimum güç değerine bakarak istasyon sayısı hesaplamak doğru değildir.

5. İstasyonların ortak kullanılıp kullanılamayacağı

Her kullanıcıya ayrı cihaz tahsis edilirse doğal olarak ihtiyaç duyulan istasyon sayısı yükselir.

Ancak site sakinleri ortak şarj noktalarını kullanabiliyorsa aynı fiziksel cihaz gün veya hafta içerisinde farklı kullanıcılar tarafından kullanılabilir.

Bu modelde kullanıcıların QR kod, mobil uygulama veya RFID kart üzerinden ayrıştırılması gerekir.

6. Elektrik altyapısının kapasitesi

20 adet istasyon kurulabilecek fiziksel alan bulunması, 20 cihazın aynı anda maksimum güçle çalıştırılabileceği anlamına gelmez.

Binanın:

• bağlantı gücü,
• trafo kapasitesi,
• ana pano kapasitesi,
• mevcut bina yükleri,
• şarja ayrılabilecek toplam güç

teknik olarak değerlendirilmelidir.

Basit Bir Mantıkla Şarj İstasyonu İhtiyacı Nasıl Hesaplanabilir?

Kesin proje hesabı teknik analiz gerektirir. Ancak ön planlama için basit bir yaklaşım kullanılabilir.

Öncelikle şu dört soruya cevap verin:

1. Sitede bugün kaç elektrikli araç var?
2. Önümüzdeki 2-3 yılda kaç araç olması bekleniyor?
3. Araçlar ortalama kaç saat otoparkta kalıyor?
4. Kullanıcılar ortak şarj noktalarını paylaşabilir mi?

Örneğin 100 daireli bir sitede:

• bugün 12 elektrikli araç varsa,
• araçlar geceleri 10-12 saat park halindeyse,
• kullanıcılar ortak istasyon kullanabiliyorsa,
• araçların tamamı her gece yüksek miktarda enerjiye ihtiyaç duymuyorsa

ilk aşamada 12 ayrı cihaz yerine daha az sayıda ortak istasyonla başlanması değerlendirilebilir.

Kullanım verileri takip edilerek istasyon doluluk oranı yükseldiğinde yeni cihazlar sisteme eklenebilir.

50 Dairelik Bir Site İçin Kaç Şarj İstasyonu Gerekebilir?

50 dairelik bir sitede 4-6 elektrikli araç bulunduğunu düşünelim.

Başlangıç için örneğin:

• 2 adet ortak AC şarj istasyonu,
• gelecekte 4 veya 6 istasyona çıkabilecek elektrik altyapısı,
• merkezi kullanıcı yönetimi,
• OCPP destekli cihazlar

değerlendirilebilir.

Buradaki önemli nokta ilk günden gereğinden fazla cihaz satın almak yerine, altyapının büyümeye hazır hale getirilmesidir.

Elektrikli araç sayısı ve kullanım yoğunluğu arttığında üçüncü ve dördüncü istasyon eklenebilir.

100 Dairelik Bir Site İçin Kaç Şarj İstasyonu Gerekebilir?

Şimdi 100 daireli bir site düşünelim.

Sitede:

• 15 elektrikli araç bulunduğunu,
• araçların çoğunun gece boyunca otoparkta kaldığını,
• kullanıcıların ortak istasyonları kullanabildiğini

varsayalım.

Böyle bir projede ilk etapta örneğin 3-6 ortak AC şarj noktası değerlendirilebilir.

Ancak bu sayı kesin bir mühendislik değeri değildir.

Gerçek ihtiyaç:

• araçların günlük enerji tüketimine,
• şarjın hangi saatlerde yoğunlaştığına,
• kullanılan istasyon gücüne,
• elektrik kapasitesine

göre değişecektir.

Önemli olan 15 araç için otomatik olarak 15 cihaz satın almak yerine gerçek kullanım ihtiyacının ölçülmesidir.

250 Dairelik Büyük Bir Site İçin Kaç Şarj Noktası Planlanmalı?

250 daireli sitelerde elektrikli araç sayısı kısa sürede onlarca araca çıkabilir.

Örneğin bugün 30 elektrikli araç bulunan bir projede:

• 6-10 ortak istasyonla başlanması,
• altyapının 15-20 veya daha fazla noktaya genişleyebilecek şekilde hazırlanması,
• şarj alanlarının birden fazla bölgeye ayrılması,
• merkezi güç yönetimi,
• kullanıcı ve daire bazlı yetkilendirme

gibi bir yaklaşım değerlendirilebilir.

Büyük sitelerde yalnızca cihaz sayısını artırmak yerine şarj mimarisinin planlanması önem kazanır.

500 Dairelik Bir Site İçin Yaklaşım Nasıl Değişir?

500 daire veya daha fazla bağımsız bölüm bulunan büyük konut projelerinde şarj altyapısı artık birkaç wallbox kurulumundan çok merkezi bir enerji ve kullanıcı yönetimi projesine dönüşür.

Bu yapılarda:

• birden fazla otopark katı,
• farklı bloklar,
• çok sayıda şarj noktası,
• yüksek toplam güç talebi,
• yüzlerce potansiyel kullanıcı

bulunabilir.

Bu nedenle sistem bölgesel olarak tasarlanabilir.

Örneğin her otopark bölümünde belirli sayıda istasyon oluşturulabilir ve tüm cihazlar tek merkezi yönetim platformuna bağlanabilir.

İlk etapta ihtiyaç kadar istasyon kurulurken pano, kablo ve haberleşme altyapısı gelecekte yeni cihazların eklenmesine uygun hale getirilebilir.

Örnek Başlangıç Planlaması

Site Büyüklüğü	Örnek EV Sayısı	Örnek Başlangıç Noktası	Planlama Yaklaşımı
50 daire	4-6 araç	2 ortak istasyon	4-6 noktaya genişleyebilir altyapı
100 daire	10-20 araç	3-6 ortak istasyon	Kullanım yoğunluğuna göre kademeli büyüme
250 daire	25-40 araç	6-10 ortak istasyon	Bölgesel dağıtım ve merkezi güç yönetimi
500 daire	50+ araç	Proje bazlı belirlenmeli	Çok bölgeli, ölçeklenebilir merkezi altyapı

Önemli: Tablodaki değerler satın alma veya mühendislik tavsiyesi değil, planlama mantığını göstermek amacıyla hazırlanmış örnek senaryolardır. Gerçek istasyon ihtiyacı saha keşfi, elektrik kapasitesi ve kullanıcı davranışları incelenerek belirlenmelidir.

En Doğru Model: İhtiyaç Kadar Cihaz, Geleceğe Hazır Altyapı

Site projelerinde yapılabilecek iki uç hata vardır.

Birincisi, bugünkü birkaç elektrikli araç için hiçbir uzun vadeli planlama yapmamaktır.

İkincisi ise gelecekte araç sayısı artacak düşüncesiyle ilk günden gereğinden fazla şarj cihazı satın almaktır.

Daha dengeli yaklaşım şudur:

Bugünkü ihtiyaca göre cihaz kur, gelecekteki ihtiyaca göre altyapıyı hazırla.

Örneğin bugün 4 şarj noktası gerekiyorsa dört cihaz kurulabilir fakat:

• pano kapasitesi,
• kablo tavaları,
• haberleşme altyapısı,
• yönetim yazılımı

ileride 8 veya 12 cihazı destekleyebilecek şekilde planlanabilir.

Şarj İstasyonu Doluluk Oranı Takip Edilmeli

Yeni cihaz ekleme kararını yalnızca elektrikli araç sayısına göre vermek yerine gerçek kullanım verilerine göre vermek daha doğru olabilir.

Örneğin dört ortak istasyon bulunan bir sitede cihazlar günün büyük bölümünde boş kalıyorsa beşinci istasyona henüz ihtiyaç olmayabilir.

Buna karşılık:

• istasyonlar sürekli doluysa,
• kullanıcılar sık sık boş cihaz bulamıyorsa,
• akşam saatlerinde yoğunluk oluşuyorsa

kapasitenin artırılması gerekebilir.

Merkezi şarj yönetimi burada önemli bir avantaj sağlar. Kullanım verileri üzerinden yatırım kararları tahmine değil gerçek verilere dayandırılabilir.

Qumpas ile İstasyon Kullanımları Takip Edilebilir

Qumpas üzerinden site yönetimi şarj işlemlerini merkezi olarak takip edebilir.

Yönetim;

• hangi istasyonların kullanıldığını,
• hangi kullanıcıların şarj yaptığını,
• tüketilen enerji miktarlarını,
• şarj işlemlerinin tarihlerini,
• kullanıcı ve daire bazlı tüketimleri

görüntüleyebilir.

Böylece yeni cihaz yatırımı gerektiğinde yalnızca “elektrikli araç sayısı arttı” düşüncesiyle değil, gerçek kullanım kayıtları üzerinden karar alınabilir.

10 Araç İçin 10 İstasyon Kurmak Neden Gereksiz Olabilir?

Örneğin bir sitede 10 elektrikli araç bulunduğunu düşünelim.

Araçların tamamının her gün aynı anda ve uzun süre şarja ihtiyacı olmayabilir.

Bir kullanıcı pazartesi, bir diğeri salı günü şarj edebilir.

Bazı kullanıcılar haftada yalnızca bir veya iki kez enerji ihtiyacı duyabilir.

Araçlar geceleri uzun süre park halinde bulunduğu için şarj işlemleri zamana yayılabilir.

Dolayısıyla doğru ortak kullanım modeliyle dört fiziksel cihazın çok daha fazla kullanıcıya hizmet vermesi mümkün olabilir.

Bu durum özellikle şarj cihazı yatırım maliyetinin azaltılmasına yardımcı olur.

Ama Çok Az İstasyon Kurmak da Doğru Değildir

Ortak kullanım modelinin amacı mümkün olan en az cihazı kurmak değildir.

Aşırı düşük istasyon sayısı kullanıcı deneyimini bozabilir.

Örneğin 30 aktif elektrikli araç için yalnızca bir ortak istasyon bırakılması:

• sıra oluşmasına,
• kullanıcılar arasında anlaşmazlığa,
• gece saatlerinde araç değiştirme ihtiyacına,
• şarj hizmetinin kullanışsız hale gelmesine

neden olabilir.

Bu nedenle cihaz sayısı ile yatırım maliyeti arasında kullanıcı deneyimini koruyacak bir denge kurulmalıdır.

Rezervasyon Sistemi Gerekli mi?

Ortak istasyon sayısının kullanıcı sayısına göre sınırlı olduğu yapılarda zaman planlaması önemli hale gelebilir.

Özellikle yoğun kullanım oluşan büyük projelerde rezervasyon veya kullanım kuralları değerlendirilebilir.

Ancak sistem ilk kurulurken rezervasyona ihtiyaç olup olmadığı kullanım verileri görülmeden kesin olarak belirlenmek zorunda değildir.

Önce gerçek yoğunluk ölçülebilir, ardından gerekli operasyon modeli oluşturulabilir.

Şarj Gücü Arttıkça Daha Az İstasyon mu Gerekir?

Her zaman değil.

Daha güçlü bir şarj istasyonu teorik olarak bir aracın işlemini daha hızlı tamamlayabilir.

Ancak konut otoparklarında araçların uzun süre park halinde olması nedeniyle çok yüksek güç her zaman gerekli olmayabilir.

Ayrıca daha yüksek güç:

• daha yüksek elektrik kapasitesi,
• daha yüksek kablo kesiti,
• daha güçlü pano altyapısı

gerektirebilir.

Dolayısıyla “daha az sayıda ama en güçlü cihaz” yaklaşımı her projede en ekonomik çözüm değildir.

Yük Dengeleme Daha Fazla İstasyon Kurmayı Sağlayabilir

Örneğin site elektrik altyapısında şarj işlemleri için toplam 60 kW güç ayrılabildiğini düşünelim.

Dört veya daha fazla istasyonun bulunduğu bir sistemde tüm cihazların sürekli maksimum güçte çalışması yerine mevcut kapasite istasyonlar arasında paylaştırılabilir.

Uygun donanım ve altyapı kullanıldığında:

• araç sayısı az olduğunda istasyonlara daha yüksek güç verilebilir,
• yeni araç bağlandığında toplam güç yeniden dağıtılabilir,
• bir araç işlemini tamamladığında boşalan kapasite diğerlerine aktarılabilir.

Bu yaklaşım bazı projelerde mevcut elektrik kapasitesi içerisinde daha fazla fiziksel şarj noktasının kullanılmasına imkân sağlayabilir.

Her Park Yerine Şimdiden Kablo Çekilmeli mi?

Bu tamamen projenin büyüklüğüne ve gelecekte beklenen elektrikli araç oranına bağlıdır.

Ancak yeni yapılan veya kapsamlı elektrik tadilatı gerçekleştirilen büyük projelerde gelecekteki şarj noktaları için:

• kablo tavalarının,
• boru güzergâhlarının,
• pano alanlarının,
• haberleşme altyapısının

önceden planlanması uzun vadede önemli avantaj sağlayabilir.

Böylece yeni istasyon eklemek gerektiğinde otoparkta yeniden kapsamlı inşaat ve tesisat çalışması yapılmasının önüne geçilebilir.

Ortak İstasyonlarda Kimin Ne Kadar Elektrik Kullandığı Nasıl Belirlenir?

Fiziksel cihazların paylaşılması, tüketimin de ortak olması anlamına gelmez.

Qumpas kullanılan bir sistemde kullanıcı kendisini mobil uygulama, QR kod veya kendisine tanımlanmış RFID kart üzerinden tanıtabilir.

Gerçekleştirilen işlem ilgili kullanıcı ve daireyle ilişkilendirilebilir.

Böylece örneğin:

• A Dairesi: 85 kWh,
• B Dairesi: 142 kWh,
• C Dairesi: 61 kWh

şeklinde ayrı tüketim kayıtları oluşturulabilir.

Site yönetiminin belirlediği modele göre bu tüketimler cüzdan, tarife veya dönemsel borçlandırma süreçlerinde kullanılabilir.

Mevcut Şarj İstasyonlarınız Varsa Yeni Cihaz Almadan Önce Kontrol Edin

Sitede halihazırda birkaç şarj istasyonu bulunuyorsa bunların tamamının değiştirilmesi gerekmeyebilir.

Mevcut cihazların:

• markası,
• modeli,
• OCPP desteği,
• internet bağlantısı,
• uzaktan yönetim yetenekleri

kontrol edilmelidir.

Teknik uyumluluğun sağlanması halinde mevcut OCPP destekli cihazların Qumpas sistemine dahil edilmesi mümkün olabilir.

Bu sayede mevcut donanım yatırımının korunması ve yalnızca yönetim altyapısının geliştirilmesi değerlendirilebilir.

100 Dairelik Site İçin Örnek Yol Haritası

100 daireli bir sitenin bugün 12 elektrikli aracı olduğunu varsayalım.

Örnek bir planlama şu şekilde yapılabilir:

1. Mevcut elektrik kapasitesi ölçülür.
2. Elektrikli araç kullanıcılarının günlük kullanım ihtiyacı belirlenir.
3. Başlangıç için gerekli ortak istasyon sayısı hesaplanır.
4. Örneğin 4 istasyon kurulmasına karar verilir.
5. Elektrik altyapısı ileride 8-12 istasyona genişleyebilecek şekilde hazırlanır.
6. OCPP uyumlu cihazlar merkezi yönetim sistemine bağlanır.
7. Kullanıcılar Qumpas üzerinden daireleriyle ilişkilendirilir.
8. İlk birkaç ay gerçek kullanım verileri takip edilir.
9. İstasyonların doluluk oranı ve kullanıcı talepleri değerlendirilir.
10. İhtiyaç oluştuğunda yeni cihazlar mevcut altyapıya eklenir.

Bu yaklaşım hem ilk yatırımın gereksiz büyümesini engeller hem de ileride sistemin plansız hale gelmesinin önüne geçer.

Siteniz İçin Kaç Şarj İstasyonu Gerektiğini Birlikte Belirleyelim

Bir sitenin ihtiyacını yalnızca daire sayısına bakarak hesaplamak doğru değildir.

Ancak birkaç temel bilgiyle başlangıç modeli oluşturulabilir.

Ön değerlendirme için şu bilgiler yeterlidir:

• toplam daire sayısı,
• mevcut elektrikli araç sayısı,
• yakın gelecekte beklenen araç sayısı,
• kapalı veya açık otopark bilgisi,
• varsa mevcut şarj istasyonu sayısı,
• mevcut cihazların marka ve modeli.

Bu bilgileri Qumpas ekibiyle paylaşarak siteniz için ortak kullanım, merkezi yönetilen bireysel istasyon veya karma model seçeneklerini değerlendirebilirsiniz.

Amaç mümkün olan en fazla cihazı kurmak değil; kullanıcı ihtiyacını karşılayan, elektrik altyapısını verimli kullanan ve ihtiyaç arttıkça büyüyebilen doğru sistemi oluşturmaktır.

Sık Sorulan Sorular

100 dairelik siteye kaç şarj istasyonu gerekir?

Tek bir sabit sayı yoktur. Mevcut elektrikli araç sayısı, kullanıcıların günlük enerji ihtiyacı, otoparkta kalma süresi, ortak kullanım modeli ve elektrik kapasitesi birlikte değerlendirilmelidir. Örneğin 10-20 elektrikli aracın bulunduğu bir projede 3-6 ortak şarj noktası başlangıç senaryosu olarak değerlendirilebilir; gerçek ihtiyaç proje bazında belirlenmelidir.

10 elektrikli araç için 10 şarj istasyonu gerekir mi?

Hayır. Araçların şarj alışkanlıkları uygunsa daha az sayıda ortak istasyon farklı kullanıcılar tarafından kullanılabilir.

50 dairelik apartmana kaç şarj cihazı kurulmalı?

Örneğin 4-6 elektrikli araç bulunan küçük bir projede 2 ortak istasyonla başlanması değerlendirilebilir. Ancak kesin sayı elektrik altyapısı ve kullanıcı davranışlarına göre belirlenmelidir.

Siteye ileride yeni şarj istasyonu eklenebilir mi?

Evet. Elektrik panosu, kablo güzergâhları ve haberleşme altyapısı baştan ölçeklenebilir tasarlanırsa ihtiyaç arttığında sisteme yeni şarj noktaları eklenebilir.

Ortak şarj istasyonu kaç kişi tarafından kullanılabilir?

Teknik olarak farklı kullanıcılar aynı cihazı farklı zamanlarda kullanabilir. Gerçek kapasite kullanıcıların şarj sıklığı, enerji ihtiyacı ve istasyonun günlük kullanım süresine göre değişir.

Siteye en baştan çok sayıda istasyon kurmak mantıklı mı?

Her zaman değil. Kullanılmayacak cihazlara başlangıç yatırımı yapmak yerine bugünkü ihtiyaca uygun sayıda istasyon kurulup altyapının gelecekte büyümeye hazır hazırlanması daha dengeli olabilir.

Qumpas hangi istasyonun ne kadar kullanıldığını gösterebilir mi?

Qumpas üzerinden gerçekleştirilen şarj işlemleri, tüketimler ve kullanıcı bilgileri merkezi olarak takip edilebilir. Bu veriler yeni şarj istasyonu yatırımlarının planlanmasında da kullanılabilir.

Farklı marka cihazları sonradan sisteme ekleyebilir miyiz?

OCPP destekleyen ve gerekli teknik uyumluluğu sağlayan farklı üreticilerin şarj istasyonlarının Qumpas altyapısına dahil edilmesi mümkün olabilir. Cihaz seçimi öncesinde uyumluluk kontrolü yapılması önerilir.