Elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte apartman ve site otoparklarında şarj istasyonu ihtiyacı da hızla artıyor. Ancak her elektrikli araç sahibi için ayrı bir şarj istasyonu kurulması her zaman mümkün veya gerekli olmayabilir.
Otopark alanının sınırlı olması, elektrik altyapısının kapasitesi, yatırım maliyetleri ve araç sayısının zaman içerisinde değişmesi nedeniyle birçok apartman ve site yönetimi ortak kullanıma açık elektrikli araç şarj istasyonu modelini tercih ediyor.
Ortak şarj istasyonu kullanımı doğru şekilde planlandığında, bir veya birden fazla şarj ünitesi çok sayıda apartman sakini tarafından güvenli ve takip edilebilir biçimde kullanılabilir. Buradaki asıl ihtiyaç yalnızca şarj cihazının kurulması değil; kullanıcıların, tüketimlerin, ücretlerin ve istasyonların doğru şekilde yönetilmesidir.
Apartmanlarda ortak şarj istasyonu nedir?
Ortak şarj istasyonu, apartman veya site otoparkında bulunan ve birden fazla elektrikli araç kullanıcısının yararlanabildiği şarj ünitesidir.
İstasyon fiziksel olarak ortak kullanılsa da her şarj işlemi ayrı bir kullanıcıyla ilişkilendirilebilir. Böylece hangi kullanıcının ne zaman şarj yaptığı, ne kadar enerji tükettiği ve ne kadar ücret ödemesi gerektiği ayrı ayrı belirlenebilir.
Ortak kullanım modeli özellikle aşağıdaki yapılar için uygundur:
- Apartmanlar
- Konut siteleri
- Rezidanslar
- Toplu yaşam alanları
- Personel otoparkları
- İş merkezleri
- Karma yaşam projeleri
Her daire için ayrı şarj istasyonu kurulması gerekir mi?
Her daire için ayrı bir şarj istasyonu kurulması zorunlu değildir. Kullanıcı sayısı, günlük şarj ihtiyacı ve otopark düzeni uygunsa aynı şarj istasyonu birden fazla apartman sakini tarafından kullanılabilir.
Örneğin bir sitede 10 elektrikli araç bulunması, mutlaka 10 ayrı şarj istasyonu kurulması gerektiği anlamına gelmez. Araçların şarj sıklığı, otoparkta kalma süresi ve günlük enerji ihtiyacı değerlendirilerek daha az sayıda istasyonla ortak kullanım modeli oluşturulabilir.
Ancak ortak kullanımın sorunsuz çalışabilmesi için şu soruların cevaplanması gerekir:
- İstasyonu kimler kullanabilecek?
- Kullanıcılar nasıl yetkilendirilecek?
- Kimin ne kadar elektrik tükettiği nasıl hesaplanacak?
- Elektrik gideri kullanıcılara nasıl yansıtılacak?
- İstasyonun dolu veya müsait olduğu nasıl görülecek?
- Site yönetimi aktif şarj işlemlerini nasıl takip edecek?
- Elektrik altyapısı aynı anda çalışan araçları kaldırabilecek mi?
Bu soruların cevabı yalnızca şarj cihazında değil, cihazın arkasında çalışan şarj yönetim yazılımında bulunur.
Ortak şarj istasyonu nasıl kullanılır?
Apartmanlarda ortak şarj istasyonu kullanım süreci, doğru bir yönetim platformu kullanıldığında oldukça kolaydır.
1. Apartman, daireler ve kullanıcılar sisteme tanımlanır
Öncelikle apartman veya site sisteme kaydedilir. Ardından bloklar, daireler ve istasyonu kullanacak sakinler tanımlanır.
Her kullanıcı kendi dairesiyle ilişkilendirilebilir. Böylece yapılan şarj işlemleri yalnızca kullanıcıya değil, ilgili daireye de bağlanabilir.
Bir kullanıcı taşındığında, aracını sattığında veya şarj kullanım hakkı sona erdiğinde hesabı pasif hale getirilebilir. Yeni kullanıcılar ise yönetim tarafından sisteme eklenebilir.
2. Kullanıcıya şarj yetkisi verilir
Ortak istasyonun herkes tarafından kontrolsüz şekilde kullanılmaması gerekir. Bu nedenle şarj işlemleri yalnızca sisteme tanımlanmış ve kullanım yetkisi verilmiş kişiler tarafından başlatılabilir.
Kullanıcılar mobil uygulama hesapları veya kendilerine tanımlanan RFID kartlar üzerinden yetkilendirilebilir.
3. Kullanıcı QR kod veya RFID kartla şarjı başlatır
Elektrikli araç kullanıcısı istasyonun yanına geldiğinde mobil uygulama üzerinden istasyondaki QR kodu okutabilir. Uygun konnektörü seçerek şarj işlemini başlatabilir.
Mobil uygulama kullanmak istemeyen veya kartlı geçiş tercih eden kullanıcılar için RFID kart da kullanılabilir. Kullanıcı kendisine tanımlanmış kartı istasyona okutarak şarj işlemini başlatabilir.
4. Şarj işlemi kullanıcı hesabına kaydedilir
Şarj başladığında işlem ilgili kullanıcı, daire ve konnektörle ilişkilendirilir. İşlem boyunca kullanılan enerji, şarj süresi ve oluşan maliyet takip edilir.
Şarj tamamlandığında tüm bilgiler işlem geçmişine kaydedilir. Böylece farklı kullanıcıların tüketimleri birbirine karışmaz.
5. Kullanıcı kendi şarjını mobil uygulamadan takip eder
Kullanıcı aktif şarj sırasında mobil uygulama üzerinden şu bilgileri görüntüleyebilir:
- Şarjın devam edip etmediği
- Tüketilen enerji miktarı
- Geçen şarj süresi
- Oluşan tahmini veya hesaplanan maliyet
- Kullanılan istasyon ve konnektör
Kullanıcı gerektiğinde şarj işlemini mobil uygulama üzerinden durdurabilir ve önceki şarj işlemlerini geçmiş ekranından inceleyebilir.
Kimin ne kadar elektrik kullandığı nasıl belirlenir?
Ortak şarj istasyonlarında en önemli konulardan biri, kullanılan elektriğin doğru kişiye yansıtılmasıdır.
Şarj yönetim sistemi her işlemi ayrı bir kullanıcıyla eşleştirir. İstasyon tarafından iletilen enerji verileri işlem boyunca kaydedilir ve şarj tamamlandığında tüketim miktarı belirlenir.
Site yönetimi aşağıdaki bilgilere ulaşabilir:
- Kullanıcının adı
- İlgili daire veya birim
- Şarjın başlangıç ve bitiş zamanı
- Toplam şarj süresi
- Tüketilen enerji miktarı
- Uygulanan tarife
- Oluşan toplam tutar
- İşlemin ödeme veya borç durumu
Bu yapı sayesinde ortak elektrik giderinin tüm apartman sakinlerine eşit şekilde dağıtılması yerine, gerçek tüketim yapan kullanıcılara yansıtılması mümkün hale gelir.
Ortak şarj istasyonu elektrik gideri nasıl paylaştırılır?
Apartmanın ortak elektrik sayacına bağlı bir şarj istasyonunun tüketimi, doğru takip yapılmadığında ortak alan gideri olarak tüm dairelere yansıyabilir. Elektrikli aracı olmayan sakinlerin bu maliyete katılması ise apartman içerisinde anlaşmazlıklara neden olabilir.
Kullanıcı bazlı şarj yönetiminde her şarj işleminin tüketimi ayrı ayrı hesaplanır. Site yönetimi, enerji maliyeti ve belirlediği işletme koşullarına göre bir şarj tarifesi oluşturabilir.
Tarife aşağıdaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilir:
- Elektrik birim maliyeti
- Dağıtım ve diğer enerji giderleri
- İstasyon bakım maliyetleri
- Yazılım ve işletme giderleri
- Site yönetiminin belirlediği hizmet bedeli
Kullanıcının tükettiği enerji, belirlenen tarifeyle hesaplanarak ilgili daireye veya kullanıcıya borç olarak yansıtılabilir. Site yönetimi oluşan borçları, tahsilatları ve dönemsel hareketleri yönetim panelinden takip edebilir.
Kullanıcı da mobil uygulama üzerinden kendi borçlarını, dönem detaylarını ve varsa cüzdan bakiyesini görüntüleyebilir.
Ortak istasyon doluysa ne olur?
Ortak kullanımda karşılaşılabilecek durumlardan biri, kullanıcının istasyona geldiğinde konnektörün başka bir araç tarafından kullanılıyor olmasıdır.
Mobil uygulama üzerinden istasyonların ve konnektörlerin güncel durumu görüntülenebilir. Kullanıcı dolu olan bir konnektör için müsait olunca bildir talebi oluşturabilir.
Konnektör uygun hale geldiğinde kullanıcıya bildirim gönderilerek istasyonu tekrar kontrol etmesi sağlanabilir. Böylece kullanıcı sürekli otoparka inmek veya uygulamayı tekrar tekrar açmak zorunda kalmaz.
Site yönetimi istasyonu uzaktan takip edebilir mi?
Ortak şarj istasyonunun yönetimi için görevli kişinin sürekli istasyonun yanında bulunması gerekmez.
Yetkili site yöneticileri web yönetim paneli veya desteklenen mobil yönetici ekranları üzerinden istasyonları takip edebilir.
Yönetim tarafından gerçekleştirilebilecek işlemler arasında şunlar bulunabilir:
- İstasyonların çevrim içi durumunu görüntüleme
- Konnektörlerin müsait veya kullanımda olduğunu görme
- Aktif şarj işlemlerini takip etme
- Şarj işlemini uzaktan başlatma veya durdurma
- İstasyonu uzaktan yeniden başlatma
- Şarj gücü veya amper sınırı uygulama
- İstasyon işlem ve durum kayıtlarını inceleme
- Tarih aralığına göre şarj raporu alma
Bu sayede olası bir kullanım sorunu daha hızlı tespit edilebilir ve istasyona fiziksel müdahale gerektirmeyen işlemler uzaktan gerçekleştirilebilir.
Apartmanın elektrik altyapısı birden fazla aracı kaldırabilir mi?
Ortak şarj istasyonu kurulurken yalnızca kullanıcı sayısına değil, binanın mevcut elektrik kapasitesine de dikkat edilmelidir.
Birden fazla şarj istasyonunun aynı anda tam güçte çalışması, binanın mevcut elektrik altyapısını zorlayabilir. Bu nedenle kurulum öncesinde yetkili elektrik uzmanları tarafından altyapı kapasitesinin değerlendirilmesi gerekir.
Yük dengeleme özelliği bulunan şarj yönetim sistemlerinde istasyonların kullanabileceği toplam güç sınırlandırılabilir.
Örneğin otopark alanı için belirli bir toplam güç limiti tanımlanabilir. Aynı anda birden fazla araç şarj olmaya başladığında mevcut güç, belirlenen kurallara göre istasyonlar arasında yönetilebilir.
Bu yaklaşım:
- Elektrik altyapısının kontrolsüz şekilde zorlanmasını önlemeye yardımcı olur.
- Aynı altyapı üzerinde daha fazla istasyon kurulmasını kolaylaştırabilir.
- Şarj gücünün merkezi olarak yönetilmesini sağlar.
- Yeni elektrikli araçlar sisteme eklendikçe altyapının daha kontrollü büyütülmesine yardımcı olur.
Örnek bir ortak şarj istasyonu kullanım senaryosu
40 daireli bir sitede 12 elektrikli araç kullanıcısı olduğunu ve otoparka iki adet şarj istasyonu kurulduğunu düşünelim.
Her elektrikli araç kullanıcısının mobil uygulama hesabı oluşturulur ve kullanıcı ilgili daireyle eşleştirilir. Kullanıcılar QR kod veya RFID kartla istasyonu kullanabilir.
Birinci kullanıcı aracını şarj ettiğinde yaptığı işlem kendi hesabına kaydedilir. İkinci kullanıcı aynı istasyonu daha sonra kullandığında onun tüketimi ayrı bir işlem olarak tutulur.
Ay sonunda site yönetimi:
- Her kullanıcının toplam enerji tüketimini görebilir.
- Kullanıcılara yansıtılacak tutarları hesaplayabilir.
- Borç ve tahsilatları takip edebilir.
- İstasyonların toplam kullanım oranını inceleyebilir.
- Yeni istasyon ihtiyacını gerçek kullanım verilerine göre değerlendirebilir.
Böylece iki ortak istasyon, çok sayıda kullanıcı tarafından düzenli ve şeffaf bir şekilde kullanılabilir.
Ortak şarj istasyonu kullanımında nelere dikkat edilmelidir?
Apartman veya site için ortak şarj sistemi oluşturulurken yalnızca cihaz seçimine odaklanılmamalıdır. Kurulum ve işletme modeli birlikte planlanmalıdır.
Elektrik altyapısı kontrol edilmelidir
Binanın mevcut bağlantı gücü, ana pano kapasitesi, kablolama, koruma elemanları ve kurulması planlanan istasyonların gücü uzman kişiler tarafından değerlendirilmelidir.
Kullanım kuralları belirlenmelidir
İstasyonun kimler tarafından kullanılabileceği, araçların şarj tamamlandıktan sonra ne kadar süre park alanında kalabileceği ve ortak kullanım sırası gibi kurallar önceden belirlenmelidir.
Ücretlendirme modeli net olmalıdır
Elektrik giderinin hangi tarifeyle hesaplanacağı, tahsilatın nasıl yapılacağı ve geciken ödemelerde uygulanacak süreç site yönetimi tarafından açık şekilde belirlenmelidir.
Kullanıcı bazlı takip yapılmalıdır
Her kullanıcının yaptığı şarj işlemi ayrı kaydedilmelidir. Yalnızca istasyonun toplam tüketimini görmek, ortak kullanım giderini adil biçimde paylaştırmak için yeterli değildir.
Uzaktan yönetilebilen istasyonlar tercih edilmelidir
İstasyonların durumunun takip edilebilmesi, şarj işlemlerinin izlenebilmesi ve gerektiğinde uzaktan müdahale edilebilmesi işletme sürecini kolaylaştırır.
OCPP uyumluluğu değerlendirilmelidir
OCPP destekli istasyonlar, uygun bir şarj yönetim platformuyla iletişim kurabilir. Bu özellik, istasyonların merkezi olarak yönetilmesi ve farklı kullanım senaryolarına uyarlanması açısından önemlidir.
Qumpas ile ortak şarj istasyonu yönetimi
Qumpas; apartmanlar, siteler, iş yerleri, oteller ve filolar için geliştirilen elektrikli araç şarj yönetim platformudur.
Qumpas ile site yönetimleri:
- Daire ve sakinleri sisteme tanımlayabilir.
- Kullanıcılara mobil hesap veya RFID kart atayabilir.
- İstasyon ve konnektör durumlarını görüntüleyebilir.
- Aktif şarj işlemlerini canlı olarak takip edebilir.
- Kullanıcı bazlı enerji tüketimini inceleyebilir.
- Şarj tarifeleri oluşturabilir.
- Borç ve tahsilat süreçlerini yönetebilir.
- İstasyonlara uzaktan müdahale edebilir.
- Yük dengeleme ile toplam şarj gücünü yönetebilir.
Apartman sakinleri ise Qumpas mobil uygulaması üzerinden istasyonları görüntüleyebilir, QR kodla şarj başlatabilir, aktif şarjını takip edebilir, geçmiş işlemlerini inceleyebilir ve kendilerine ait finansal bilgileri görüntüleyebilir.
Böylece ortak kullanım modeli kullanıcı açısından kolay, site yönetimi açısından ise şeffaf ve kontrol edilebilir hale gelir.
Sık sorulan sorular
Aynı şarj istasyonunu birden fazla apartman sakini kullanabilir mi?
Evet. Aynı şarj istasyonu birden fazla kullanıcı tarafından kullanılabilir. Her şarj işlemi ilgili kullanıcı ve daireyle ayrı ayrı ilişkilendirilebilir.
Kullanıcıların tüketimleri birbirine karışır mı?
Doğru bir şarj yönetim sistemi kullanıldığında her işlem ayrı olarak kaydedilir. Kullanıcı, tüketilen enerji, şarj süresi ve maliyet bilgileri işlem bazında takip edilir.
Kullanıcı mobil uygulama olmadan istasyonu kullanabilir mi?
Sistem ve istasyon yapılandırmasına bağlı olarak kullanıcıya tanımlanan RFID kart üzerinden de şarj işlemi başlatılabilir.
Site yönetimi şarj ücretini kendisi belirleyebilir mi?
Evet. Yönetim, elektrik maliyetleri ve işletme koşullarına göre uygun bir şarj tarifesi tanımlayabilir.
Şarj istasyonu uzaktan durdurulabilir mi?
Uygun yetkiye sahip yöneticiler aktif şarj işlemlerini takip edebilir ve gerektiğinde uzaktan durdurabilir.
Birden fazla istasyon aynı anda çalışabilir mi?
Elektrik altyapısı uygun olduğunda birden fazla istasyon aynı anda çalışabilir. Yük dengeleme sistemiyle istasyonların kullanabileceği toplam güç merkezi olarak yönetilebilir.
Kullanıcı kendi şarj geçmişini görebilir mi?
Evet. Kullanıcı mobil uygulama üzerinden geçmiş şarj işlemlerini, tükettiği enerjiyi, işlem tarihlerini ve maliyet bilgilerini inceleyebilir.
Ortak şarj kullanım modelinizi Qumpas ile oluşturun
Apartmanınıza veya sitenize şarj istasyonu kurmak, yalnızca bir cihaz satın almaktan ibaret değildir. Kullanıcı yetkilendirme, tüketim takibi, ücretlendirme, tahsilat, uzaktan kontrol ve elektrik kapasitesinin yönetimi de kurulumun önemli parçalarıdır.
Qumpas ile ortak şarj istasyonlarınızı tek merkezden yönetebilir, kullanıcılarınıza kolay bir mobil şarj deneyimi sunabilir ve elektrik giderlerini gerçek kullanıma göre takip edebilirsiniz.
Apartmanınız veya siteniz için uygun ortak şarj kullanım modelini oluşturmak üzere Qumpas ile iletişime geçin.