Site Şarj İstasyonu Paketi Neleri İçermeli? Cihaz Alırken Kontrol Edilmesi Gereken 12 Özellik

Site veya apartmana elektrikli araç şarj istasyonu kurulmasına karar verildiğinde ilk araştırılan konu çoğu zaman cihaz fiyatıdır.

“22 kW şarj istasyonu ne kadar?”, “hangi marka daha iyi?” veya “kaç tane cihaz almalıyız?” gibi sorular doğal olarak gündeme gelir.

Ancak ortak kullanımın bulunduğu bir konut projesinde başarılı bir şarj sistemi yalnızca duvara monte edilen cihazdan oluşmaz.

Gerçek bir site şarj paketi; şarj istasyonunu, elektrik altyapısını, kullanıcı yetkilendirmesini, tüketim takibini, gider paylaşımını, merkezi yönetimi ve gelecekteki büyümeyi birlikte ele almalıdır.

Aksi halde bugün çalışan sistem, elektrikli araç sayısı birkaç yıl içerisinde arttığında yönetilmesi zor bir yapıya dönüşebilir.

Bu rehberde apartman veya site için şarj sistemi seçerken kontrol edilmesi gereken 12 temel özelliği inceleyeceğiz.

Önce Şu Ayrımı Yapalım: Şarj Cihazı ile Şarj Sistemi Aynı Şey Değildir

Bir şarj cihazı temel olarak elektrikli araca güvenli şekilde enerji aktarılmasını sağlar.

Ancak bir sitede onlarca farklı kullanıcının aynı altyapıyı kullanması gerektiğinde yalnızca cihaz yeterli olmaz.

Site yönetiminin ayrıca şu sorulara cevap verebilmesi gerekir:

• İstasyonu kim kullanıyor?
• Kullanıcı hangi dairede oturuyor?
• Kaç kWh enerji tüketti?
• Hangi istasyonu kullandı?
• Şarj ne zaman başladı ve bitti?
• Oluşan gider kime ait?
• Yeni sakin sisteme nasıl eklenecek?
• Taşınan kullanıcının yetkisi nasıl kaldırılacak?
• İstasyonlar çalışıyor mu?
• Yeni cihaz eklendiğinde sistem büyüyebilecek mi?

Bu nedenle teklif karşılaştırırken yalnızca cihazların birim fiyatlarını değil, toplam çözümün neleri içerdiğini karşılaştırmak gerekir.

1. OCPP Desteği Olmalı

Site tipi bir şarj sisteminde kontrol edilmesi gereken ilk teknik özelliklerden biri OCPP desteğidir.

OCPP (Open Charge Point Protocol), şarj istasyonu ile merkezi yönetim yazılımının haberleşmesini sağlayan açık protokoldür.

OCPP desteği sayesinde uygun cihazlar merkezi sistem üzerinden:

• izlenebilir,
• yetkilendirilebilir,
• şarj işlemleri takip edilebilir,
• uzaktan komut alabilir,
• işlem ve tüketim verilerini merkezi sisteme gönderebilir.

OCPP desteği bulunmayan veya yalnızca üreticinin kendi kapalı yazılımıyla çalışan cihazlar, ileride başka bir yönetim sistemine geçmek istediğinizde önemli bir bağımlılık oluşturabilir.

Bu nedenle site yönetimlerinin teklif alırken yalnızca “akıllı şarj cihazı” ifadesiyle yetinmemesi, OCPP sürümünü ve merkezi sistem bağlantısının mümkün olup olmadığını açıkça sorması önemlidir.

2. Marka Bağımsız Yönetim Sağlanmalı

Bugün seçilen şarj istasyonu markasının beş yıl sonra da sitenin tüm ihtiyaçlarını karşılayacağını garanti etmek mümkün değildir.

İleride:

• başka marka cihazların fiyat avantajı olabilir,
• yeni modeller çıkabilir,
• mevcut üretici cihaz modelini değiştirebilir,
• farklı otopark alanlarında farklı cihazlara ihtiyaç duyulabilir.

Bu nedenle merkezi şarj sisteminin mümkün olduğunca tek bir cihaz markasına bağımlı olmaması önemli bir avantajdır.

Qumpas, gerekli teknik uyumluluğu sağlayan OCPP destekli farklı marka şarj istasyonlarının aynı merkezi yönetim yapısına dahil edilebilmesine olanak sağlayacak şekilde geliştirilmiştir.

Böylece site yönetimi donanım seçiminde daha esnek hareket edebilir.

3. Kullanıcı ve Daire Yönetimi Olmalı

Site şarj sistemini ev tipi bir wallbox'tan ayıran en önemli özelliklerden biri kullanıcı yönetimidir.

Site yönetiminin yalnızca cihazları değil, cihazları kullanan kişileri de yönetebilmesi gerekir.

Örneğin sistemde:

• site,
• blok,
• daire,
• sakin

ilişkisi kurulabilmelidir.

Böylece yapılan her şarj işlemi yalnızca bir kullanıcı adıyla değil, ilgili daireyle de ilişkilendirilebilir.

Bu yapı özellikle dönem sonunda tüketim ve gider raporu hazırlanırken site yönetiminin işini önemli ölçüde kolaylaştırır.

4. Mobil Uygulama ve RFID Yetkilendirmesi Olmalı

Ortak kullanılan istasyonların herkese açık bırakılması doğru değildir.

Şarj işlemini yalnızca yetkilendirilmiş sakinlerin başlatabilmesi gerekir.

Bu nedenle site şarj paketinde kullanıcı doğrulama yöntemleri bulunmalıdır.

Qumpas'ta kullanıcılar mobil uygulama üzerinden şarj istasyonlarına erişebilir. Ayrıca kullanıcıya tanımlanmış RFID kart ile de şarj işlemleri gerçekleştirilebilir.

Bu sistem sayesinde:

• yetkisiz kişilerin kullanımı engellenebilir,
• şarj işlemi belirli bir kullanıcıyla ilişkilendirilebilir,
• kullanıcının tüketimi ayrı kaydedilebilir.

5. Kullanıcı Bazlı kWh Tüketimi Ölçülebilmeli

Site ortak alan elektriğinden beslenen bir şarj sisteminde en kritik sorulardan biri şudur:

“Kimin ne kadar elektrik kullandığını nasıl anlayacağız?”

Ortak elektrik faturasında yalnızca toplam şarj tüketimini görmek yeterli değildir.

Örneğin ay sonunda toplam 1.200 kWh elektrik tüketilmiş olabilir.

Ancak bunun:

• 200 kWh'ını bir kullanıcı,
• 80 kWh'ını başka bir kullanıcı,
• 340 kWh'ını üçüncü kullanıcı

tüketmiş olabilir.

Bu nedenle şarj işlemlerinin kullanıcı bazında kayıt altına alınabilmesi gerekir.

Qumpas üzerinden şarj işlemleri ve enerji tüketimleri kullanıcı ve daire bazında takip edilebilir.

6. Elektrik Gideri Kullanıcı Bazında Ayrıştırılabilmeli

Ortak istasyon kullanılması, elektrik maliyetinin tüm site sakinlerine eşit dağıtılması gerektiği anlamına gelmez.

Elektrikli aracı olmayan sakinlerin şarj maliyetine dahil edilmesi site içerisinde anlaşmazlıklara neden olabilir.

Bu nedenle sistemin:

• tüketilen kWh miktarını,
• uygulanan tarifeyi,
• kullanıcıya ait dönemsel tüketimi

hesaplayabilmesi önemlidir.

Qumpas ile site yönetiminin tercih ettiği modele göre kullanıcı bazlı tüketim ve borç takibi yapılabilir.

7. Cüzdan veya Dönemsel Borçlandırma Seçeneği Olmalı

Her site aynı tahsilat yöntemini kullanmak zorunda değildir.

Bazı siteler kullanıcıların önceden bakiye yüklediği bir cüzdan modeli tercih edebilir.

Bazı yönetimler ise tüketimleri ay boyunca kaydedip dönem sonunda ilgili kullanıcıya veya daireye borç olarak yansıtmak isteyebilir.

Bu nedenle ortak kullanım sisteminde tahsilat modelinin site yönetiminin çalışma şekline uyarlanabilmesi önemlidir.

Qumpas, site yönetimlerinin farklı kullanım ve tahakkuk modellerini yönetebilmesi için kullanıcı bazlı finansal takip yapısı sunar.

8. İstasyonlar Uzaktan İzlenebilmeli

Şarj istasyonlarının bulunduğu otoparka her problemde fiziksel olarak inilmesi verimli değildir.

Merkezi yönetim sistemi üzerinden mümkün olan durumlarda istasyonların:

• bağlı veya bağlantısız olduğu,
• kullanımda olup olmadığı,
• aktif bir şarj işlemi bulunup bulunmadığı,
• işlem geçmişleri

görüntülenebilmelidir.

Bu özellik birkaç cihaz bulunan küçük apartmanda sınırlı fayda sağlayabilir. Ancak 20 veya daha fazla şarj noktası bulunan büyük bir sitede operasyon açısından önemli hale gelir.

9. Güç Yönetimi ve Yük Dengeleme İhtiyacı Değerlendirilmeli

Sitede şarj istasyonu sayısı arttıkça yalnızca kullanıcı yönetimi değil, elektrik gücünün yönetimi de önem kazanır.

Örneğin 10 adet 22 kW istasyonun teorik maksimum gücü:

10 × 22 kW = 220 kW

olabilir.

Ancak binanın şarj sistemine ayırabileceği güç bunun çok altında olabilir.

Bu durumda uygun cihaz ve altyapıda toplam şarj gücünün sınırlandırılması veya istasyonlar arasında paylaştırılması gerekebilir.

Örneğin şarj için toplam 60 kW ayrılmışsa bu güç o anda kullanımda bulunan araçlar arasında yönetilebilir.

Bu nedenle teklif alınırken yalnızca bugünkü iki cihaz değil, gelecekte 10 veya 20 cihaz olduğunda güç yönetiminin nasıl yapılacağı da sorulmalıdır.

10. İnternet ve Haberleşme Altyapısı Pakete Dahil Düşünülmeli

OCPP tabanlı merkezi yönetimin çalışabilmesi için şarj istasyonlarının yönetim platformuyla haberleşmesi gerekir.

Cihaz özelliklerine göre:

• Ethernet,
• Wi-Fi,
• GSM / 4G

gibi bağlantı yöntemleri kullanılabilir.

Özellikle bodrum katlardaki kapalı otoparklarda mobil internet sinyalinin yeterli olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Şarj cihazı satın alındıktan sonra otoparkta internet olmadığı fark edilirse ek altyapı maliyeti ve gecikme oluşabilir.

11. Sistem Yeni İstasyonlar Eklendiğinde Büyüyebilmeli

Site şarj altyapısında en önemli planlama prensiplerinden biri şudur:

Bugünkü ihtiyaca göre cihaz alın, gelecekteki ihtiyaca göre altyapı hazırlayın.

Örneğin 100 dairelik bir sitede bugün yalnızca 8 elektrikli araç bulunabilir.

İlk aşamada 3 veya 4 ortak şarj noktası yeterli olabilir.

Ancak sistem tasarlanırken:

• elektrik panosunun,
• kablo güzergâhlarının,
• haberleşme altyapısının,
• merkezi yönetim yazılımının

ileride yeni istasyonları destekleyebilmesi gerekir.

Böylece araç sayısı arttığında bütün sistemi değiştirmek yerine yeni cihazlar mevcut yapıya eklenebilir.

12. Raporlama Yapılabilmeli

Site yönetimi açısından yalnızca anlık kullanım değil, geçmiş veriler de önemlidir.

Yönetimin örneğin:

• aylık toplam şarj tüketimini,
• kullanıcı bazlı tüketimleri,
• daire bazlı tüketimleri,
• şarj işlemlerini,
• dönemsel kullanım verilerini

inceleyebilmesi gerekir.

Bu raporlar yalnızca gider hesaplamak için değil, gelecekte kaç yeni istasyon kurulması gerektiğini belirlemek için de değerlidir.

Örneğin mevcut dört istasyonun kullanım oranı düşükse beşinci cihaza henüz ihtiyaç olmayabilir.

Buna karşılık akşam saatlerinde bütün cihazlar sürekli kullanılıyorsa kapasite artırımı değerlendirilebilir.

Sadece Şarj Cihazı ile Site Şarj Paketi Arasındaki Fark

Özellik	Sadece Şarj Cihazı	Merkezi Site Şarj Sistemi
Aracı şarj etme	Evet	Evet
Kullanıcı tanımlama	Modele göre sınırlı olabilir	Evet
Daire ile ilişkilendirme	Genellikle yok	Evet
Mobil uygulama	Ürüne göre değişir	Merkezi kullanım için sunulabilir
RFID kullanıcı ayrımı	Ürüne göre değişir	Evet
Kullanıcı bazlı tüketim	Her cihazda yok	Evet
Dönemsel borç takibi	Genellikle yok	Evet
Merkezi istasyon yönetimi	Sınırlı olabilir	Evet
Farklı markaları tek yapıda yönetme	Genellikle yok	OCPP uyumluluğuna göre mümkün
Site ölçeğinde raporlama	Sınırlı	Evet

Teklif Alırken Sorulması Gereken 15 Soru

Site yönetimi olarak şarj sistemi teklifi alırken firmalara aşağıdaki soruları yöneltebilirsiniz:

1. Önerdiğiniz cihaz OCPP destekliyor mu?
2. Hangi OCPP sürümünü destekliyor?
3. Cihaz başka bir merkezi yönetim yazılımına bağlanabiliyor mu?
4. Farklı marka istasyonları aynı sistemde yönetebilir miyiz?
5. Kullanıcıları dairelerle ilişkilendirebilir miyiz?
6. Kullanıcı mobil uygulamadan şarj başlatabilir mi?
7. RFID kart kullanılabilir mi?
8. Kullanıcı bazında kWh tüketimini görebilir miyiz?
9. Elektrik giderini kullanıcı bazında hesaplayabilir miyiz?
10. Cüzdan veya dönemsel borçlandırma modeli var mı?
11. İstasyonları uzaktan takip edebilir miyiz?
12. Toplam şarj gücünü sınırlandırabilir miyiz?
13. İleride yeni şarj istasyonları ekleyebilir miyiz?
14. Mevcut şarj istasyonlarımız sisteme bağlanabilir mi?
15. Kurulum sonrasında yönetim paneli ve raporlama sunuluyor mu?

Bu sorulara verilen cevaplar, görünürde benzer fiyatlı iki teklif arasındaki gerçek farkı ortaya çıkarabilir.

Site Şarj Paketi Kaç İstasyondan Oluşmalı?

Her site için standart bir “4 cihazlık” veya “10 cihazlık” paket oluşturmak teknik açıdan doğru değildir.

İstasyon sayısı:

• daire sayısına,
• mevcut elektrikli araç sayısına,
• kullanıcıların günlük enerji ihtiyacına,
• ortak kullanım modeline,
• elektrik altyapısına

göre belirlenmelidir.

Örneğin 100 daireli ve 12 elektrikli araç bulunan bir sitede 3-5 ortak istasyonla başlamak değerlendirilebilirken başka bir 100 dairelik sitede farklı bir sayı gerekli olabilir.

Bu nedenle paket, hazır kutu ürün şeklinde değil sitenin kullanım modeline göre ölçeklendirilebilir olmalıdır.

Mevcut Şarj İstasyonunuz Varsa Yeni Paket Satın Almanız Gerekmeyebilir

Sitede halihazırda bir veya daha fazla şarj istasyonu bulunuyorsa ilk yapılması gereken işlem yeni cihaz satın almak olmamalıdır.

Öncelikle mevcut cihazların:

• markası,
• modeli,
• OCPP desteği,
• internet bağlantısı,
• merkezi sistem bağlantı imkânı

kontrol edilmelidir.

Gerekli teknik uyumluluğu sağlayan mevcut OCPP istasyonları Qumpas yönetim altyapısına dahil edilebilir.

Böylece mevcut donanım yatırımı korunarak kullanıcı yönetimi ve tüketim takip altyapısı eklenebilir.

Qumpas Site Şarj Paketinin Merkezinde Ne Var?

Qumpas'ın temel yaklaşımı yalnızca şarj cihazı çalıştırmak değil, site içerisindeki ortak şarj kullanımını yönetilebilir hale getirmektir.

Qumpas üzerinden:

• site, blok ve daireler tanımlanabilir,
• sakinler sisteme eklenebilir,
• mobil uygulama üzerinden şarj kullanımı sağlanabilir,
• RFID kartlar kullanıcılara tanımlanabilir,
• şarj işlemleri takip edilebilir,
• kullanıcı ve daire bazlı tüketimler görüntülenebilir,
• tarifeler oluşturulabilir,
• cüzdan veya dönemsel borçlandırma modelleri uygulanabilir,
• raporlama yapılabilir,
• uygun OCPP destekli farklı marka istasyonlar merkezi olarak yönetilebilir.

Böylece site yönetiminin ayrı ayrı cihazlarla uğraşması yerine şarj altyapısı tek yapı altında yönetilebilir.

Qumpas Enerji Satışı Modeli Yerine Ortak Kullanım Yönetimine Odaklanır

Apartman ve sitelerin çoğunun ihtiyacı halka açık ticari bir şarj ağı işletmek değildir.

Temel ihtiyaç genellikle şudur:

“Site ortak alanındaki şarj istasyonlarını sakinler adil şekilde kullansın ve herkesin kendi tüketimi doğru biçimde takip edilsin.”

Qumpas'ın site kullanımındaki yaklaşımı da bu ihtiyaca yöneliktir.

Şarj işlemleri ilgili kullanıcıyla ilişkilendirilerek ortak alan tüketiminin site sakinleri arasında kontrolsüz şekilde paylaşılması yerine kullanıcı bazlı takip yapılabilir.

İyi Bir Site Şarj Paketi Bugünü Değil 5 Yıl Sonrasını da Düşünmeli

Elektrikli araç sayısının artmaya devam edeceği düşünüldüğünde bugün iki cihaz için alınan karar birkaç yıl sonra bütün sitenin altyapısını etkileyebilir.

Bu nedenle doğru sistem:

• ilk yatırımda gereksiz cihaz maliyeti oluşturmamalı,
• yeni kullanıcı eklemeyi kolaylaştırmalı,
• farklı istasyonların sisteme eklenebilmesini desteklemeli,
• elektrik kapasitesinin kontrollü kullanılmasını sağlamalı,
• site yönetiminin manuel iş yükünü azaltmalı,
• kullanıcıların tüketimlerini şeffaf hale getirmelidir.

Başlangıçta doğru mimari kurulduğunda yeni elektrikli araç geldikçe sistemin tamamını değiştirmek yerine yalnızca ihtiyaç kadar kapasite eklemek mümkün olabilir.

Site Şarj Paketi Almadan Önce Mevcut Durumunuzu Kontrol Edelim

Şarj altyapısında doğru paketin belirlenmesi için ilk aşamada uzun bir teknik çalışma yapılması gerekmez.

Ön değerlendirme için aşağıdaki bilgiler yeterli olabilir:

• site veya apartmandaki toplam daire sayısı,
• mevcut elektrikli araç sayısı,
• yakın gelecekte beklenen araç sayısı,
• başlangıçta düşünülen şarj noktası sayısı,
• kapalı veya açık otopark bilgisi,
• varsa mevcut şarj istasyonlarının marka ve modeli.

Bu bilgileri Qumpas ekibiyle paylaşın; yeni istasyon kurulumu, mevcut cihazların kullanılması ve ortak kullanım modeli açısından size uygun yapıyı birlikte değerlendirelim.

Şarj sistemi seçerken yalnızca “cihaz kaç TL?” sorusunu değil, “bu sistemi 50 farklı kullanıcı olduğunda nasıl yöneteceğiz?” sorusunu da sorun.

Sık Sorulan Sorular

Site için şarj istasyonu paketi neleri içermeli?

İyi bir paket yalnızca şarj cihazından oluşmamalıdır. Elektrik altyapısı, OCPP uyumluluğu, kullanıcı yetkilendirmesi, mobil uygulama veya RFID erişimi, tüketim takibi, gider yönetimi, raporlama ve gelecekteki kapasite artışı birlikte değerlendirilmelidir.

Site için OCPP şarj istasyonu almak şart mı?

Her kullanım senaryosunda yasal bir zorunluluk olarak değerlendirilmemelidir. Ancak merkezi yönetim, marka bağımsızlığı ve gelecekte farklı yönetim sistemlerine bağlanabilme açısından OCPP desteği site projelerinde önemli bir avantaj sağlar.

Şarj istasyonunu aldıktan sonra ayrıca yazılım gerekiyor mu?

Tek kişinin kullandığı basit bir cihazda merkezi yazılım gerekli olmayabilir. Ancak çok sayıda sakin aynı altyapıyı kullanacaksa kullanıcı tanımlama, tüketim takibi, raporlama ve gider yönetimi için merkezi bir şarj yönetim sistemi önemli hale gelir.

Qumpas ile farklı marka istasyonlar kullanılabilir mi?

OCPP destekleyen ve gerekli teknik uyumluluğu sağlayan farklı üreticilerin şarj istasyonlarının Qumpas altyapısına bağlanması mümkün olabilir. Marka ve model bazında uyumluluk kontrolü yapılması önerilir.

Site sakinleri şarj istasyonunu nasıl kullanır?

Qumpas kullanılan yapılarda sakinler mobil uygulama veya kendilerine tanımlanan RFID kart aracılığıyla yetkilendirilebilir. Gerçekleştirilen şarj işlemi ilgili kullanıcı hesabıyla ilişkilendirilir.

Ortak istasyonda elektrik gideri nasıl ayrılır?

Şarj işlemleri kullanıcı bazında kayıt altına alınarak tüketilen enerji ilgili kişi veya daireyle ilişkilendirilebilir. Böylece ortak cihaz kullanılsa bile tüketimlerin ayrı takip edilmesi mümkündür.

Sitede mevcut şarj cihazları varsa değiştirmek gerekir mi?

Her zaman değil. Mevcut cihazların OCPP desteği ve teknik uyumluluğu kontrol edilmelidir. Uygun cihazlar Qumpas yönetim altyapısına dahil edilerek mevcut yatırım korunabilir.

Başlangıçta kaç şarj cihazı almalıyız?

Bu sayı yalnızca daire sayısına göre belirlenmemelidir. Mevcut elektrikli araç sayısı, kullanım alışkanlıkları, ortak kullanım imkânı ve elektrik kapasitesi değerlendirilerek ihtiyaç kadar cihazla başlanması, altyapının ise gelecekte büyümeye hazır tasarlanması önerilir.